"Opgraving naar eergisteren..."
Zo betitelde een journalist in februari 2000 ons onderzoek naar de resten van de voormalige synagoge aan de Kwekelstraat in Gorinchem.
Het was voor ons de eerste keer dat we bewust op zoek gingen naar een gebouw dat nog geen vijftig jaar geleden was afgebroken. Bewust, want behalve het handjevol foto's dat u op deze website vindt en het bouwbestek, herinnert er in Gorinchem nauwelijks nog iets aan het bestaan van dit joodse kerkgebouw. De synagoge werd in 1958 in het kader van de stadssanering gesloopt. De joodse gemeenschap was na de Tweede Wereldoorlog zodanig gedecimeerd dat het voor de enkele nabestaanden niet meer haalbaar bleek het kerkgebouw in stand te houden. Het vrijgekomen terrein werd de daarop volgende 42 jaar bestemd als parkeerplaats.

Winkels
Het voornemen van projectontwikkelaar ING-Vastgoed om het terrein te bebouwen met winkels was voor ons de aanleiding om een nader onderzoek in te stellen. We hoopten aan de hand van mogelijk nog aanwezige funderingsresten de plattegrond van het kerkgebouw te kunnen herleiden.

Succes
Ondanks dat een belangrijk deel van de grondsporen in 1958 door toedoen van de slopers verdwenen was, hebben we toch voldoende gegevens kunnen verzamelen. De komende maanden worden deze nader uitgewerkt en hier gepubliceerd.

Ritueel bad
Hoogtepunt van ons onderzoek was de vondst van het rituele bad (mikwe), dat vrijwel ongeschonden nog aanwezig bleek. Na overleg met alle betrokkenen werd besloten het mikwe op het terrein te behouden en in de nieuwbouw op te nemen. Het bad moest daarvoor wel enige meters verplaatst worden, omdat het anders een fundering van de nieuwbouw zou kruisen. Zodra het bouwproject gereed is, wordt op een van de gevels een plaquette aangebracht met een verwijzing naar de voormalige synagoge en de aanwezigheid van het mikwe.